UBN aanvragen voor een koe: registreren, merken en melden

Wie een koe, stier, os of kalf houdt, valt onder I&R (identificatie en registratie: je dieren merken en registreren bij RVO). Dat zijn drie dingen: een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt), oormerken (genummerde merken in de oren van het dier) en meldingen in het I&R-systeem. Met deze gegevens kunnen de instanties bij een dierziekte snel ingrijpen. De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) controleert of je je eraan houdt.

Voor wie geldt dit?

• Voor iedereen met runderen, vanaf het eerste dier. De registratieplicht geldt ook voor hobbyhouders en voor elk ras: een Dexter, minikoe of Schotse hooglander is voor RVO gewoon een rund.
• Per locatie. Het UBN hoort bij de plek waar de dieren staan: een erfperceel met een adres en de percelen die daarbij horen. Op één locatie kun je maar één UBN registreren. Bij twijfel beslist RVO wat bij een locatie hoort.
• Voor de houder. Je kunt iemand anders machtigen om de meldingen te doen, maar je blijft zelf verantwoordelijk voor je registratie.

Waar staat het?

De regels komen uit de Europese diergezondheidsverordening (verordening (EU) 2016/429) en de uitwerking daarvan. De Nederlandse termijnen staan in de Regeling houders van dieren: de oormerken in artikel 5b.19 tot en met 5b.22, de meldingen in artikel 5b.44 tot en met 5b.49. RVO voert de regels uit. Deze pagina gaat over de regels in Nederland.

Zo vraag je een UBN aan, merk je je koeien en meld je ze

1. Vraag het UBN aan voordat de koeien komen. Dat doe je in Mijn UBN-registratie op Mijn RVO. Als particulier log je in met DigiD. Kies de diersoort rund. Heb je al een UBN voor bijvoorbeeld schapen op dezelfde plek, dan voeg je de diersoort toe. Meer over de aanvraag zelf staat op UBN aanvragen.
2. Neem je een rund over, doe dan een aanvoermelding. Een rund van een andere houder heeft al oormerken. Jij meldt binnen 3 werkdagen dat het bij je is gekomen; de vorige houder meldt dat het is weggegaan. Je hebt het UBN van herkomst, het levensnummer van het dier en de datum nodig.
3. Bestel oormerken bij een erkende leverancier als er een kalf kan komen. RVO publiceert een overzicht van leveranciers en goedgekeurde oormerken. De merken staan daarna als vrije merken op jouw naam in I&R.
4. Merk een kalf en meld de geboorte. Binnen 3 werkdagen na de geboorte breng je in elk oor een merk aan. Daarna doe je de geboortemelding, ook binnen 3 werkdagen. Eerst merken en dan melden voorkomt fouten in de registratie.
5. Meld elke andere verandering. Vertrek, dood, import en export meld je binnen 3 werkdagen. Zaterdag, zondag en erkende feestdagen tellen niet mee. De dag waarop iets gebeurt, is dag 0.
6. Houd een bedrijfsregister bij (zo heet het register ook als je geen bedrijf hebt). Iedereen die runderen houdt, moet dat. Staan al je meldingen compleet in I&R, met het UBN van herkomst en bestemming, dan kun je het register uit I&R printen. Bij een controle laat je een bijgewerkte geprinte versie zien. Je bewaart het register tot 3 jaar na de laatste aanpassing.

Je meldt via Mijn I&R Runderen in Mijn RVO of via een bedrijfsmanagementsysteem. Telefonisch melden via het Voice Respons Systeem (VRS) stopt op 1 januari 2027. Controleer regelmatig of je meldingen de status Definitief hebben. In I&R kun je ook een stallijst opvragen, zodat je ziet welke dieren op jouw UBN staan.

Welke oormerken mag een rund hebben?

Elk rund heeft 2 oormerken met hetzelfde levensnummer, één in elk oor. Goedgekeurd zijn het gele, niet-elektronische merk en het groene, elektronische merk. Elektronische merken mogen sinds 13 februari 2020. Een bolus in de maag of een chip onder de huid is voor runderen in Nederland nog niet goedgekeurd. Nieuwe merken hebben sinds 1 januari 2026 een levensnummer van 12 cijfers. Merken met 9 cijfers uit je voorraad mag je blijven gebruiken.

Wat doe je als een rund een oormerk verliest?

Bestel binnen 3 werkdagen een merk met hetzelfde levensnummer bij een erkende leverancier. Breng het aan zodra je het hebt, en uiterlijk 10 werkdagen nadat je het verlies zag. Het rund mag pas weg als het weer twee merken heeft. Heeft het dier beide merken verloren, dan merk je het opnieuw onder toezicht van de NVWA. Een kapot merk dat nog als vrij merk in I&R staat, blokkeer je met een merkblokkademelding.

Wanneer heb je een runderpaspoort nodig?

Gaat een rund naar het buitenland, dan heb je voor dat dier een runderpaspoort nodig. Je vraagt het gratis aan in I&R; het dier moet op jouw naam staan. Binnen een kwartier krijg je het paspoort als pdf per e-mail. Je geeft het mee aan de vervoerder, op papier of digitaal, en doet een exportmelding.

Komt een rund uit een ander EU-land, dan heeft het een paspoort bij zich. Je doet binnen 3 werkdagen een importmelding en bewaart het originele paspoort 3 jaar bij je bedrijfsregister. Een rund uit een land buiten de EU krijgt binnen 20 dagen Nederlandse oormerken, aangebracht onder toezicht van de NVWA. Meer over overnemen staat op dieren overnemen en overdragen.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

• UBN: € 40,58 per jaar (sinds 1 januari 2026) per UBN voor de diersoort rund.
• Meldingen: € 1,35 (sinds 1 januari 2026) per geboortemelding en € 0,05 (sinds 1 januari 2026) per aanvoermelding. Een afvoer- of doodmelding staat niet in de tarieventabel.
• Te laat of hersteld: € 1,12 extra per te late melding of herstelmelding. Tot 80 werkdagen na de gebeurtenis kun je een melding zelf nog doorgeven. Daarna plaatst RVO de melding en betaal je daarvoor. Laat je RVO een melding plaatsen, intrekken of herstellen, dan kost dat € 10,33 extra. Geef je een geboorte pas na meer dan 80 werkdagen door, dan moet er een DNA-onderzoek bij dat de moeder bevestigt. Plaatst RVO zo’n late geboortemelding zonder DNA-onderzoek, dan kost dat € 106,40.
• Oormerken: de prijs bepaalt de leverancier; RVO noemt geen bedrag.

De tarieven zijn voorlopig. Vallen de kosten over het jaar lager uit, dan verlaagt RVO de bedragen. Je ontvangt één keer per jaar een beschikking (vroeger: factuur). Een verwerkingstermijn voor de UBN-aanvraag noemt RVO niet; je regelt het online.

Een dood rund: Rendac

Een dood rund laat je ophalen door Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt. Rendac meldt runderen en kalveren met een bekend levensnummer zelf af in I&R, of je ze nu via het keuzemenu van de telefoonlijn, via de website of via een medewerker van de kadaverhelpdesk aanmeldt. Voor een doodgeboren kalf zonder oormerken ligt dat anders. Meld je het dode kalf zelf via het keuzemenu van de Rendac-telefoonlijn of via de website van Rendac, dan doet Rendac die melding; houd het levensnummer van de moeder bij de hand. Meld je het via een medewerker van de kadaverhelpdesk, dan doe je zelf een doodgeboren kalf-melding. Laat je een dood rund eerst onderzoeken door GD Diergezondheid of de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht, dan doe je zelf binnen 3 werkdagen de doodmelding.

Rendac rekent in 2026 per rund ouder dan een jaar € 50,19 en per kalf € 7,83, plus € 30,87 (sinds 1 januari 2026) per ophaalstop, alles exclusief btw. Meer op een dier is dood.

Wat gebeurt er als je het niet doet?

RVO controleert alle meldingen. Klopt er iets niet, dan kan RVO een blokkade opleggen voor één dier of voor je hele UBN. Dan mag er geen rund bij je komen of weggaan. Je krijgt een Overzicht Maatregelen en Meldingen en hebt 21 dagen om het zelf te herstellen. Herstelt RVO het voor je, dan kan dat geld kosten.

Veelgemaakte fouten en misverstanden

• ‘Voor een minikoe hoeft het niet.’ Dat klopt niet. Ook voor één kleine koe heb je een UBN, twee oormerken en meldingen nodig.
• Eerst melden, dan merken. Andersom is het goed: eerst breng je de oormerken aan, daarna doe je de geboortemelding.
• ‘Rendac regelt alles.’ Rendac meldt een rund met een levensnummer af, maar niet elk doodgeboren kalf. Je bent zelf verantwoordelijk, ook als Rendac of iemand die je hebt gemachtigd de melding doet. Controleer daarom of de melding in I&R staat.
• Een runderpaspoort voor elke verhuizing. Volgens de Europese diergezondheidsverordening is een runderpaspoort alleen nodig als een rund naar een ander land gaat. Binnen Nederland doe je de afvoer- en aanvoermelding in I&R; een paspoort noemen RVO en de verordening daarvoor niet.
• Regels uit België. Veel informatie online gaat over België. Deze pagina gaat over de regels in Nederland.
• Vergeten het UBN te beëindigen. Stop je met runderen, meld dan de dieren af, beëindig een abonnement op oormerken, draag vrije merken over of blokkeer ze, en beëindig de diersoort of het UBN. Zo stopt ook de jaarlijkse heffing.