Geiten houden als hobby: wat moet je regelen?
Laatst bijgewerkt:
Voor elke geit of dwerggeit heb je een UBN van RVO nodig. Elke geit krijgt 2 identificatiemiddelen. In I&R meld je geboortes, sterfte en de komst of het vertrek van een geit. Je gemeente bepaalt of je geiten op jouw grond mag houden; soms geldt een geitenstop. Q-koortsvaccinatie is verplicht bij een show of keuring, bij publiek dat de dieren aait of op een melkbedrijf.
Zo regel je het
Neem een dier over
Kies een dier dat een nieuw thuis zoekt. Dan hoeft er voor jou geen extra dier te worden gefokt.
Zorg goed voor je dieren
Geef je dieren voldoende ruimte, beschutting, geschikt voer en water. Zorg dat ze bij ziekte hulp krijgen. Dat zijn wettelijke plichten.
Kijk wat je gemeente toestaat
Zoek in het omgevingsplan en de APV of je geiten mag houden op die plek, en of er een geitenstop geldt.
Vraag een UBN aan bij RVO
Vóór de geiten komen, in Mijn RVO met DigiD. Heb je al een UBN voor schapen, voeg dan de diersoort geit toe.
Meld in Mijn I&R Geiten dat de geiten bij je zijn
Doe die aanvoermelding binnen 7 kalenderdagen na aankomst. Bij het transport hoort een vervoersdocument.
Laat je geiten vaccineren als Q-koortsvaccinatie verplicht is
Voor een geitenshow of keuring, of als bezoekers de geiten mogen aaien. Registreer de vaccinatie in I&R.
Geldt dit voor jou?
| Wat | Geldt het? | Toelichting | Bron |
|---|---|---|---|
| UBN bij RVO | Geldt altijd | Vanaf de eerste geit, ook een dwerggeit en ook als hobby. | Dierlocatie UBN registreren en wijzigen |
| Jaarlijkse kosten UBN | Geldt altijd | € 31,50 per jaar (sinds ) per UBN voor schaap en/of geit, plus € 0,26 (sinds ) per geboorte- of aanvoermelding. | Tarieven schapen en geiten |
| Oormerken (identificatie) | Geldt altijd | 2 identificatiemiddelen per geit, minstens één elektronisch. Een chip is niet goedgekeurd. | Schapen en geiten merken |
| Meldingen in I&R | Geldt altijd | Geboortes meld je binnen 6 maanden; aankomst, vertrek, sterfte en vermissing binnen 7 kalenderdagen. | Schapen en geiten melden |
| Bedrijfsregister bijhouden | Geldt altijd | Zo heet het register ook als je geen bedrijf hebt. Op papier of geprint uit I&R; 3 jaar bewaren. | Schapen en geiten melden |
| Q-koorts-vaccinatie | Hangt ervan af | Verplicht bij bezoekers die de dieren aaien, bij vervoer naar een show, keuring of evenement, en boven 50 schapen of geiten voor bedrijfsmatige melkproductie. | Besluit houders van dieren, artikel 1.46 |
| Geen bezoekers bij het aflammeren | Geldt altijd | Bezoekers mogen niet bij de geiten als er lammetjes worden geboren. | Maatregelen tegen Q-koorts |
| Meldplicht dierziekten | Geldt altijd | Een vermoeden van Q-koorts, blauwtong of mond-en-klauwzeer meld je bij de NVWA. | Melden dierziekte |
| Toestemming van de gemeente | Hangt af van je gemeente | Je gemeente bepaalt in het omgevingsplan of de APV of en hoeveel geiten je mag houden. Soms geldt een geitenstop. | Hobbymatig houden van dieren |
Geiten, ook dwerggeiten, vallen voor RVO onder dezelfde registratieregels als schapen. Je hebt dus vanaf de eerste geit een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt), merken en meldingen nodig. Ook geldt in sommige gemeenten een geitenstop. De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) controleert of houders de verplichte maatregelen tegen dierziekten zoals Q-koorts naleven; je gemeente bepaalt waar je geiten mag houden.
Wat je geiten nodig hebben
Het Besluit houders van dieren (de landelijke regels voor het houden en verzorgen van dieren) geldt ook voor een paar hobbygeiten. Geiten die buiten staan, moeten beschermd zijn tegen slecht weer, gezondheidsrisico’s en zo nodig roofdieren (artikel 1.6). Ze moeten voldoende ruimte hebben voor hun lichamelijke behoeften en natuurlijke gedrag. Meer op dierenwelzijn.
Een geit geeft melk nadat ze een lam heeft gekregen. Die melk is bedoeld voor het lam. Zonder lammeren hoeft een geit niet te worden gemolken. In de melkgeitenhouderij worden de lammeren meestal direct na de geboorte bij de moeder weggehaald. De bokjes worden gemest, meestal in een mesterij, en op jonge leeftijd gedood voor hun vlees (Tweede Kamer, 2017).
Een lam dat bij de moeder opgroeit, ontwikkelt zich beter en bouwt een betere weerstand op. Het scheiden van moeder en lam veroorzaakt stress. Onderzoeken geven geen eenduidig antwoord op de vraag wat het beste moment is. Rond het aflammeren neemt de kans op melkziekte, baarmoederontsteking en uierontsteking toe. Oudere geiten lopen meer risico.
Bij de geboorte van lammeren moet je ook rekening houden met bokjes. Wil je geen lammeren, houd dan geiten en bokken gescheiden of laat de bok door de dierenarts castreren. Castreren mag je niet zelf.
Registreren en I&R
Elke geit heeft 2 identificatiemiddelen, waarvan minstens één elektronisch: een elektronisch oormerk of een maagbolus. Een chip is voor geiten niet goedgekeurd. In Mijn I&R Geiten meld je een geboorte binnen 6 maanden. Aankomst, vertrek en sterfte meld je binnen 7 kalenderdagen. Houd je 50 melkgeiten of meer, dan gelden kortere termijnen. Alle stappen staan op UBN aanvragen voor een geit; de algemene uitleg vind je bij UBN aanvragen.
Geiten in je tuin: gemeente en geitenstop
Of je geiten op je perceel mag houden, staat in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag) en soms de APV. In sommige gemeenten geldt een geitenstop: een verbod op nieuwe of grotere geitenhouderijen, vanwege zorgen over de gevolgen voor de gezondheid. In Oudewater geldt die niet voor veehouderijen met minder dan 25 geiten. Zie geiten in de tuin en dieren houden en de gemeente.
Ziekten: Q-koorts en andere
- Q-koorts. Mensen raken vooral via schapen en geiten besmet. Vaccineren is verplicht als bezoekers de geiten mogen aaien, als je ze naar een show, keuring of evenement brengt, of als je meer dan 50 schapen of geiten houdt voor bedrijfsmatige melkproductie. Voor iedereen geldt: geen bezoekers bij het aflammeren. Zie Q-koorts-vaccinatie voor geiten.
- Blauwtong. Ook geiten kunnen blauwtong krijgen, maar de verschijnselen zijn vaak minder ernstig dan bij schapen. Vaccineren is niet verplicht. De actuele stand staat op blauwtong bij schapen.
- Melden. Een vermoeden van een meldplichtige ziekte meld je bij de NVWA. Zie dierziekten bij hobbydieren.
Een geit is dood
Doe de doodmelding in Mijn I&R Geiten binnen 7 kalenderdagen en laat het dier ophalen door Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt. De doodmelding doe je zelf: Rendac geeft die niet voor je door. Meer op een dier is dood.
Overnemen en overdragen
Gaat een geit naar een andere houder, dan meldt de vorige houder dat ze weggaat (de afvoermelding) en de nieuwe houder dat ze is aangekomen (de aanvoermelding), elk binnen 7 kalenderdagen. Een geit met alleen een tatoeage mag niet naar een ander EU-land zonder nieuwe merken. Zie dieren overnemen en overdragen.
We controleren de regels en leggen uit wat ze voor je betekenen. Voor advies over jouw situatie kun je terecht bij je dierenarts, je gemeente of een deskundig adviseur.
Wat je op orde moet hebben
Bij een controle kunnen RVO, de NVWA of je gemeente om deze gegevens vragen.
- Je UBN en toegang tot Mijn I&R Geiten (DigiD), of een machtiging voor wie voor je meldt.
- Een stallijst in I&R waarop elke geit staat, met alle meldingen definitief.
- Een bijgewerkt bedrijfsregister, geprint uit I&R of op papier, 3 jaar bewaard.
- Vervoersdocumenten van elke verplaatsing.
- Bij verplichte Q-koortsvaccinatie: de diervlag in I&R en de vaccinatieadministratie met handtekening van de dierenarts, 2 jaar bewaard.
Veelgestelde vragen over geiten
Moet je een geit registreren?
Ja. Voor elke geit, ook als hobby en ook een dwerggeit, heb je een UBN van RVO nodig. Elke geit krijgt merken en je meldt veranderingen in I&R.
Mag je dwerggeiten houden zonder UBN?
Nee. RVO maakt geen uitzondering voor dwerggeiten. Ook voor een of twee dwerggeiten vraag je een UBN aan en merk je de dieren.
Wat kost de registratie van geiten bij RVO?
In 2026 betaal je € 31,50 per jaar (sinds ) per UBN voor schaap en/of geit, plus € 0,26 (sinds ) per geboorte- of aanvoermelding. De merken koop je bij een erkende leverancier.
Moeten hobbygeiten tegen Q-koorts gevaccineerd worden?
Alleen als bezoekers ze mogen aaien, als je ermee naar een show, keuring of evenement gaat, of als je er meer dan 50 schapen of geiten houdt voor bedrijfsmatige melkproductie. Houd je ze alleen thuis, dan is het niet verplicht.
Mag je geiten in je tuin houden?
Dat bepaalt je gemeente in het omgevingsplan of de APV. In sommige gemeenten geldt ook een geitenstop, met een ondergrens voor kleine aantallen.
Hoeveel geiten mag je houden als particulier?
Daarvoor is geen landelijk maximum. De landelijke milieuregels gelden alleen voor landbouwhuisdieren, en pas boven 25 overige landbouwhuisdieren. Geiten die je als hobby houdt, zijn geen landbouwhuisdieren. Je gemeente kan wel een eigen maximum hebben.