Alpaca houden: wat moet je regelen?
Laatst bijgewerkt:
Voor alpaca’s en lama’s vraag je sinds 1 januari 2025 een UBN aan bij RVO, ook als hobby. Je dierenarts chipt elk dier binnen 9 maanden na de geboorte, en altijd voordat het je locatie verlaat. Welke dieren komen en gaan, schrijf je op in je eigen administratie; meldingen bij RVO zijn niet nodig. Wat je gemeente toestaat, staat in het omgevingsplan.
Zo regel je het
Neem een dier over
Kies een dier dat een nieuw thuis zoekt. Dan hoeft er voor jou geen extra dier te worden gefokt.
Zorg goed voor je dieren
Geef je dieren voldoende ruimte, beschutting, geschikt voer en water. Zorg dat ze bij ziekte hulp krijgen. Dat zijn wettelijke plichten.
Kijk in het omgevingsplan wat op jouw adres mag
Je gemeente bepaalt of en hoe je dieren mag houden. Zoek de regels voor je adres op in het Omgevingsloket of vraag het de gemeente.
Vraag een UBN voor kameelachtigen aan bij RVO
Dat doe je zelf op Mijn RVO met DigiD. Heb je al een UBN op hetzelfde adres, dan voeg je de diersoort toe.
Laat je alpaca’s chippen door de dierenarts
Binnen 9 maanden na de geboorte en altijd voordat een dier je locatie verlaat. Je mag de chip niet zelf inbrengen.
Houd je eigen administratie bij
Noteer het chipnummer van elk dier. Bij aankomst of vertrek schrijf je ook de datum en het UBN van herkomst of bestemming op. Bij een controle laat je dat zien.
Meld blauwtong bij je dierenarts
Alpaca’s en lama’s kunnen blauwtong krijgen. Een vermoeden moet je melden.
Geldt dit voor jou?
| Wat | Geldt het? | Toelichting | Bron |
|---|---|---|---|
| UBN aanvragen bij RVO | Geldt altijd | Sinds 1 januari 2025 voor iedere houder van kameelachtigen, ook als hobby. | UBN voor hertachtigen en kameelachtigen |
| Chip door de dierenarts | Geldt altijd | Binnen 9 maanden na de geboorte, en voordat het dier je locatie verlaat. Oudere dieren zonder chip laat je alsnog chippen. | Hertachtigen en kameelachtigen identificeren |
| Eigen administratie van chipnummers en verplaatsingen | Geldt altijd | Je kiest zelf hoe je dit bijhoudt. Bij een controle moet je de gegevens kunnen laten zien. | Hertachtigen en kameelachtigen identificeren |
| Meldingen in het I&R-systeem van RVO | Geldt niet voor hobbyhouders | Voor kameelachtigen hoef je geen meldingen in I&R te doen. Je houdt zelf de chipnummers en verplaatsingen bij. | Hertachtigen en kameelachtigen identificeren |
| Oormerken | Geldt niet voor hobbyhouders | Een geel oormerk voor kameelachtigen is in Nederland nog niet goedgekeurd. In de praktijk is de chip het identificatiemiddel. | Hertachtigen en kameelachtigen identificeren |
| UBN voor een dier uit of naar een ander EU-land | Hangt ervan af | Gaat een dier naar een ander EU-land of komt het daarvandaan, dan heb je het UBN nodig voor het gezondheidscertificaat, sinds 5 juni 2023. | UBN voor hertachtigen en kameelachtigen |
| Blauwtong melden | Geldt altijd | Ook hert- en kameelachtigen kunnen blauwtong krijgen. Een vermoeden meld je bij je dierenarts; dat is verplicht. | Blauwtong |
| Toestemming van de gemeente voor dieren bij je huis | Hangt af van je gemeente | Het omgevingsplan bepaalt of en hoe je dieren mag houden. Dat verschilt per gemeente en per plek. | Hobbymatig houden van dieren |
Deze regels gelden in Nederland, voor alpaca’s (Vicugna pacos), lama’s (Lama glama) en de andere kameelachtigen. De plicht om een UBN te hebben geldt voor kameelachtigen sinds 1 januari 2025. Informatie van vóór die datum kan dus verouderd zijn.
Wat je alpaca’s nodig hebben
Ook voor alpaca’s en lama’s gelden de verzorgings- en huisvestingsregels uit het Besluit houders van dieren. Ze moeten voldoende ruimte hebben voor hun natuurlijke gedrag en buiten beschermd zijn tegen slecht weer. De verzorger moet de nodige kennis hebben en zorgen voor geschikt voer en voldoende water van goede kwaliteit. Lees meer bij dierenwelzijn en huisvesting.
Een alpaca heeft elk voorjaar een scheerbeurt nodig. Bij de suri-alpaca kan eens per twee jaar voldoende zijn. Scheren beschermt een alpaca in de zomer tegen hittestress. Wil je geen jongen, laat dan de mannelijke dieren door de dierenarts castreren.
Registreren en chippen
Voor hert- en kameelachtigen heb je een UBN nodig, of je de dieren nu als hobby of bedrijfsmatig houdt. Dit Uniek Bedrijfsnummer registreert de plek waar je dieren houdt bij RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). Elk dier krijgt een chip van de dierenarts. Je houdt zelf bij welke dieren er komen en gaan. Meldingen in het I&R-systeem (identificatie en registratie: je dieren merken en registreren bij RVO) zijn niet nodig, anders dan bij schapen en geiten. Hoe het werkt, staat op alpaca registreren. Over het UBN in het algemeen lees je op UBN aanvragen. Voor herten gelden dezelfde UBN-regels; wat verder voor hen geldt, staat op herten houden.
Gemeente en omgevingsplan
Of je alpaca’s of lama’s bij je huis of op een weiland mag houden, beslist je gemeente in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag). Voor hobbymatig gehouden dieren gelden meestal de gemeentelijke regels uit het omgevingsplan. De landelijke milieuregels zijn doorgaans niet van toepassing. De standaardregels die elke gemeente bij de start van de Omgevingswet kreeg (de bruidsschat) gelden bij meer dan 5 zoogdieren, maar niet als je de dieren hobbymatig bij je woning houdt. Je gemeente kan die regels hebben aangepast. Hoe je de regels voor jouw adres opzoekt, staat op dieren houden en de gemeente.
Ziekten en crisismaatregelen
Ook alpaca’s en lama’s kunnen blauwtong krijgen. Dit virus wordt overgebracht door knutten, kleine steekmuggen. Vermoed je blauwtong, dan ben je verplicht dit bij je dierenarts te melden. Met de UBN-registratie kunnen de instanties bij een uitbraak snel zien waar dieren worden gehouden. Meer over meldplichtige ziekten staat op dierziekten bij hobbydieren.
Een alpaca is dood
Hoe het ophalen van een dood dier werkt, lees je op een dood dier. Alpaca’s en lama’s staan niet in de lijst met diercodes van Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt. Voor zulke dieren vraagt Rendac je contact op te nemen met de helpdesk. In je eigen administratie houd je bij welke dieren je locatie verlaten.
Overnemen en overdragen
Verlaat een alpaca of lama je locatie, dan moet het dier eerst een chip hebben. In je administratie zet je het chipnummer, de datum waarop het dier vertrekt en het UBN van bestemming. Neem je een dier over, dan noteer je het chipnummer, de datum waarop het aankomt en het UBN van herkomst. Gaat een dier naar een ander EU-land of komt het daarvandaan, dan heb je het UBN nodig voor het gezondheidscertificaat. De regels voor de overdracht staan op dieren overnemen en overdragen.
We controleren de regels en leggen uit wat ze voor je betekenen. Voor advies over jouw situatie kun je terecht bij je dierenarts, je gemeente of een deskundig adviseur.
Wat je op orde moet hebben
Bij een controle kunnen RVO, de NVWA of je gemeente om deze gegevens vragen.
- Je UBN, met de diersoort kameelachtigen
- Het chipnummer van elk dier
- Als een dier weggaat: chipnummer, datum en het UBN van bestemming
- Als er een dier bij je komt: chipnummer, datum en het UBN van herkomst
- Bij een dier uit of naar een ander EU-land: het gezondheidscertificaat
Veelgestelde vragen over alpaca’s
Moet je een alpaca registreren?
Ja. Sinds 1 januari 2025 heeft iedere houder van kameelachtigen een UBN nodig, ook als hobby. Elk dier krijgt een chip van de dierenarts. Meldingen in het I&R-systeem van RVO zijn niet nodig; je houdt zelf een administratie bij.
Gelden dezelfde regels voor een lama?
Ja. Kamelen, lama’s, alpaca’s, dromedarissen en vicuña’s zijn kameelachtigen. Voor al deze dieren gelden dezelfde regels voor het UBN en de chip.
Mag ik in Nederland een alpaca of lama houden?
Ja. Alpaca en lama staan op de huis- en hobbydierenlijst van RVO, de lijst van zoogdieren die je als huisdier of hobbydier mag houden. De dromedaris staat er niet op. Of je de dieren op jouw adres mag houden, bepaalt je gemeente.
Wat kost een UBN voor alpaca’s?
RVO rekent voor 2026 € 23,02 per jaar (sinds ) per UBN voor de diersoort hert- en kameelachtigen. Je krijgt daarvoor één keer per jaar een beschikking. De chip regel je met je dierenarts.
Kan mijn alpaca blauwtong krijgen?
Ja. Ook hert- en kameelachtigen kunnen blauwtong krijgen. Een vermoeden meld je bij je dierenarts; dat is verplicht.
Mag ik mijn alpaca zelf chippen?
Nee. Alleen je dierenarts mag de chip inbrengen. Je hoeft zelf geen chips te bestellen.