Herten houden: wat mag en wat moet je regelen?

Deze regels gelden in Nederland, voor damherten (Dama dama), edelherten (Cervus elaphus) en de andere hertachtigen. Sinds 1 juli 2024 geldt de huis- en hobbydierenlijst, en sinds 1 januari 2025 heb je voor herten een UBN nodig. Informatie van vóór die datums kan dus verouderd zijn.

Wat je herten nodig hebben

Ook voor herten gelden de verzorgings- en huisvestingsregels uit het Besluit houders van dieren. Ze moeten voldoende ruimte hebben voor hun natuurlijke gedrag en buiten beschermd zijn tegen slecht weer, gezondheidsrisico’s en zo nodig roofdieren. De verzorger moet de nodige kennis en vaardigheden hebben. Een hert dat ziek of gewond lijkt, moet direct passende zorg krijgen. Lees meer bij dierenwelzijn en huisvesting.

Hoe je die ruimte en zorg invult, staat niet in de Nederlandse regels. De Vlaamse overheid geeft in haar huisdierwijzer over herten dit advies:

• Een kudde. Herten zijn kuddedieren. Houd ze in een groep van minstens 4 dieren; een hert alleen voelt zich onveilig en vereenzaamt.
• Een ruime weide met beschutting. Voor een kudde heb je al gauw een weide van enkele hectaren nodig. Bij goed weidebeheer gaat het om 6 tot 8 dieren per hectare. Een kale, vlakke weide zonder plek om te schuilen is ongeschikt; struiken en bomen geven de dieren een veilig gevoel.
• Een hoog hek. Alle hertensoorten springen goed. Het hek moet minstens 1,8 meter hoog zijn. Schrikdraad is ongeschikt, omdat herten er in paniek overheen of doorheen springen.
• Een stal of schuilhok. Voor damherten en edelherten is een open schuilhok genoeg, met ongeveer 2 m² per volwassen hert, zodat alle dieren tegelijk droog staan.
• Ruwvoer, water en klauwen. Herten hebben altijd ruwvoer zoals hooi of gras nodig, vers water en een zoutliksteen. Te veel krachtvoer kan schadelijk zijn. Controleer de klauwen om de 2 maanden.
• Lange zorg. Reken erop dat je 15 tot 25 jaar voor je herten zorgt.

Herten zijn meestal schuw en niet gewend om te worden vastgepakt. Voor vervoer moeten de meeste herten door een dierenarts worden verdoofd.

Welke herten mag je houden?

Sinds 1 juli 2024 mag je alleen zoogdieren houden die op de huis- en hobbydierenlijst staan. Van de hertachtigen staat daar alleen de Chinese waterree (Hydropotes inermis) op. Voor damherten en Middeneuropese edelherten geldt een vrijstelling in artikel 2 van het Besluit huis- en hobbydierenlijst: je mag ze houden.

Andere hertensoorten, zoals de ree, het sikahert, het axishert, de muntjak en het rendier, mag je niet houden. Had je zo’n dier al vóór 1 juli 2024, dan mag je het houden als je dat kunt bewijzen en het dier geen jongen krijgt. Hoe dat overgangsrecht werkt, staat op de huis- en hobbydierenlijst.

Voor herten uit het wild gelden ook de natuurregels van de Omgevingswet. Een damhert, edelhert of ree uit het wild mag je niet onder je houden (artikel 11.101 van het Besluit activiteiten leefomgeving). Dat geldt niet als je het dier aantoonbaar met een vergunning hebt verkregen.

Registreren bij RVO

Voor hertachtigen heb je een UBN nodig, of je de dieren nu als hobby of bedrijfsmatig houdt. Dit Uniek Bedrijfsnummer registreert de plek waar je dieren houdt bij RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland). Bij de aanvraag geef je op hoeveel herten je op 1 april hebt of verwacht te hebben: tot en met 25 hertachtigen of meer. Heb je al een UBN op hetzelfde adres, bijvoorbeeld voor schapen of geiten, dan voeg je de diersoort Hertachtigen toe. Het UBN kost € 23,02 per jaar (sinds 1 januari 2026) per UBN. Hoe de aanvraag werkt, lees je op UBN aanvragen.

Meldingen in het I&R-systeem, zoals bij schapen en geiten, doe je voor herten niet. Volgens de Europese diergezondheidsverordening houd je wel een eigen administratie bij: welke soorten en hoeveel herten je hebt, en welke dieren bij je komen of weggaan, met de plaats van herkomst of bestemming en de datum. Volgens de Regeling houders van dieren leg je dat vast binnen 3 werkdagen en bewaar je het minstens 3 jaar.

Volgens de Europese regels moet elke hertachtige ook een identificatiemiddel krijgen. De Regeling houders van dieren noemt daarvoor een termijn van 9 maanden na de geboorte. RVO meldt dat het ministerie van LVVN nog werkt aan de uitvoering van die plicht voor hertachtigen. Welk middel je moet gebruiken en vanaf wanneer, is dus nog niet bekend. Houd de pagina van RVO over identificeren in de gaten.

Gemeente en omgevingsplan

Of je herten bij je huis of op een weiland mag houden, beslist je gemeente in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag). Voor hobbymatig gehouden dieren gelden meestal de gemeentelijke regels uit het omgevingsplan. De landelijke milieuregels zijn doorgaans niet van toepassing. De standaardregels die elke gemeente bij de start van de Omgevingswet kreeg (de bruidsschat) gelden bij meer dan 5 zoogdieren, maar niet als je de dieren hobbymatig bij je woning houdt. Je gemeente kan die regels hebben aangepast. Hoe je de regels voor jouw adres opzoekt, staat op dieren houden en de gemeente.

Ziekten en crisismaatregelen

• Blauwtong. Ook hertachtigen kunnen blauwtong krijgen. Dit virus wordt overgebracht door knutten, kleine steekmuggen. Vermoed je blauwtong, dan ben je verplicht dit te melden. De actuele stand staat op blauwtong bij schapen.
• Mond-en-klauwzeer. Deze zeer besmettelijke ziekte treft evenhoevige dieren. Ook herten kunnen besmet raken. Bij een uitbraak neemt de overheid maatregelen, zoals een vervoersverbod.
• Rundertuberculose. Ook andere zoogdieren dan runderen kunnen deze ziekte krijgen. Een vermoeden meld je direct bij de NVWA.

In de meldwijzer van de NVWA staan voor hertachtigen nog meer meldplichtige ziekten, zoals epizoötische hemorragische ziekte (EHD, die ook door knutten wordt overgebracht), paratuberculose, Q-koorts en rabiës. Die meldplicht geldt ook als je herten als hobby houdt.

Met de UBN-registratie kunnen de instanties bij een uitbraak snel zien waar dieren worden gehouden. Hoe je een ziekte meldt, staat op dierziekten bij hobbydieren.

Een hert is dood

De NVWA rekent gehouden wild tot de landbouwhuisdieren (zo heten deze dieren in de wet). Herten die je als hobby houdt, vallen daarmee onder de regels voor hobbydieren: een dood hobbydier mag je niet begraven en niet bij het gft-afval doen. Je meldt het bij Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt. In de lijst met diercodes van Rendac staan herten niet apart. Vraag Rendac bij je melding welke code en welk tarief gelden. Hoe het ophalen in het algemeen werkt, lees je op een dood dier.

Overnemen en overdragen

Neem je een hert over, controleer dan of het een soort is die je mag houden. Gaat het om een andere soort dan damhert, edelhert of Chinese waterree, dan moet de vorige eigenaar je het bewijs geven dat het dier er al vóór 1 juli 2024 was. Zonder dat bewijs geldt het overgangsrecht niet meer. Gaat een hert naar een ander EU-land of komt het daarvandaan, dan heb je het UBN nodig voor het gezondheidscertificaat. Wil je geen jongen, houd dan mannetjes en vrouwtjes gescheiden. De regels voor de overdracht staan op dieren overnemen en overdragen.