Paard houden: wat moet je regelen?
Laatst bijgewerkt:
Staat je paard of pony bij je thuis, dan vraag je bij RVO een UBN aan voor de diersoort paardachtigen, ook als hobby. Elk paard heeft een paspoort en een chip. Blijft een paard 30 dagen of langer, dan meld je het in I&R. Of je een paard op jouw grond mag houden, bepaalt je gemeente. Een paard helemaal alleen houden mag niet.
Zo regel je het
Neem een dier over
Kies een paard of pony dat een nieuw thuis zoekt. Dan hoeft er voor jou geen extra dier te worden gefokt.
Zorg voor wat je dieren nodig hebben
Je paard heeft dagelijks contact met andere paarden of pony’s nodig, vrije beweging, ruwvoer, water, beschutting en een droge plek. Zo voldoe je aan de wettelijke zorgplicht.
Kijk wat je gemeente toestaat
Zoek in het omgevingsplan en de APV van je gemeente of je een paard op die plek mag houden, en onder welke voorwaarden.
Vraag een UBN aan bij RVO
Staat het paard op je eigen adres, dan vraag je zelf een UBN aan in Mijn RVO. Als particulier log je in met DigiD.
Controleer paspoort en chip
Neem een paard alleen over met een geldig paspoort. Kijk of het chipnummer in het paard hetzelfde is als in het paspoort.
Meld je paard aan in I&R
Blijft het paard 30 dagen of langer, dan doe je binnen 7 kalenderdagen een aanvoermelding. Houd ook je bedrijfsregister bij.
Geldt dit voor jou?
| Wat | Geldt het? | Toelichting | Bron |
|---|---|---|---|
| UBN bij RVO | Geldt altijd | Vanaf het eerste paard, ook als hobby. De houder van de locatie vraagt het aan: staat je paard bij een pensionstal, dan is dat de pensionstalhouder. | Registratieregels paardenhouder |
| Jaarlijkse kosten UBN | Geldt altijd | € 23,02 per jaar (sinds ) per UBN voor de diersoort paardachtigen. | Dierlocatie UBN registreren en wijzigen |
| Paspoort en chip | Geldt altijd | Elk paard, elke pony en elke ezel. Binnen 9 maanden na de geboorte. Het originele paspoort is altijd bij het paard. | Aanvragen en regels paardenpaspoort |
| Meldingen in I&R | Geldt altijd | Een paard dat 30 dagen of langer komt of weggaat, en een dood paard, meld je binnen 7 kalenderdagen. | Paarden melden |
| Bedrijfsregister bijhouden | Geldt altijd | Ook als hobby. Veranderingen zet je er binnen 3 werkdagen in; bewaren 3 jaar. | Paarden melden |
| Dagelijks contact met soortgenoten | Geldt altijd | Je paard moet ten minste dagelijks andere paarden of pony’s kunnen zien. Fysiek contact is wenselijk. | Paardenwelzijn |
| Meldplicht dierziekten | Geldt altijd | Een vermoeden van onder meer westnijlkoorts, infectieuze anemie of kwade droes meld je bij de NVWA. | Melden dierziekte (meldwijzer) |
| Toestemming van de gemeente | Hangt af van je gemeente | Het omgevingsplan of de APV bepaalt of en hoe je een paard op een plek mag houden. In de bebouwde kom kan een ontheffing nodig zijn. | Hobbymatig houden van dieren |
| Landelijke milieuregels voor veehouderijen (Bal) | Hangt ervan af | Een paard of pony dat je niet fokt, is voor het Bal geen landbouwhuisdier. Dan gelden deze regels niet. | Hobbymatig houden van dieren |
Deze regels gelden in Nederland, voor paarden (Equus caballus), pony’s en de andere paardachtigen. Voor de registratie maakt RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) geen onderscheid tussen een manege en iemand die thuis één pony heeft staan. Je krijgt te maken met RVO voor de registratie, met de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) voor diergezondheid en toezicht, met de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn en met je gemeente voor de vraag of je een paard op die plek mag houden. Heb je een ezel, kijk dan ook bij ezel houden.
Wat je paarden nodig hebben
Paarden en pony’s worden gemiddeld 20 tot 25 jaar oud. Ze hebben vaak meerdere keren per dag verzorging nodig, ook in het weekend en tijdens vakanties. Voor de verzorging gelden de Wet dieren en het Besluit houders van dieren. Een paard staat op de huis- en hobbydierenlijst, dus je mag het als hobbydier houden.
- Gezelschap. Paarden zijn sociale dieren die in de natuur in groepen leven. Je paard moet ten minste dagelijks soortgenoten kunnen zien; de mogelijkheid tot fysiek contact is wenselijk. Een paard helemaal alleen houden mag niet: het kan daar stress en gezondheidsproblemen van krijgen. Een apart wetsartikel daarover is er niet. RVO noemt daarbij de Wet dieren en het Besluit houders van dieren. Daarin staat dat een dier voldoende ruimte krijgt voor zijn natuurlijke gedrag (artikel 1.6). Volgens de regering hoort daar ook sociaal gedrag bij, waaronder contact met soortgenoten. Een paard dat alleen staat, vereenzaamt en voelt zich onveilig.
- Beweging. Je paard heeft elke dag vrije beweging nodig, bijvoorbeeld in de wei of in een paddock. Lang aanbinden mag niet, alleen kort, bijvoorbeeld tijdens het verzorgen. Van nature zijn paarden ongeveer twee derde van hun tijd bezig met zoeken naar voedsel.
- Voer en water. Paarden eten de hele dag kleine beetjes. Zorg voor voldoende ruwvoer, zoals gras of hooi, en altijd schoon drinkwater.
- Beschutting en een droge plek. Een paard dat buiten staat, moet kunnen schuilen tegen zon, wind, kou en regen. Het moet droog kunnen staan en liggen; lang in de modder staan geeft huid- en hoefproblemen. Bescherm je paard ook tegen hittestress.
- Hoeven en gebit. De hoeven groeien steeds door. Een hoefsmid bekapt of beslaat ze elke 6 tot 8 weken. Doe je dat niet, dan kan je paard kreupel worden en ernstige pijn krijgen. Laat het gebit minstens jaarlijks controleren door de dierenarts.
- Geen ingrepen. Je mag de staart niet couperen. Ook andere lichamelijke ingrepen zijn verboden, behalve de ingrepen die de wet toestaat, zoals castreren door de dierenarts.
Wil je geen veulens, laat dan een hengst door de dierenarts castreren. Meer over de wettelijke zorgplicht staat op dierenwelzijn.
Registreren: UBN, paspoort en chip
Je hebt een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt) nodig voor de plek waar je paard staat. Staat het paard bij je thuis, dan vraag je het UBN zelf aan; bij een pensionstal doet de pensionstalhouder dat. Elk paard heeft een paspoort en een chip. Blijft een paard 30 dagen of langer op een plek, dan meld je het in I&R (identificatie en registratie: het systeem van RVO waarin staat waar welk dier is). Sinds 1 juli 2026 regelen gemachtigde instanties (GI’s) de paspoorten. Alle stappen, termijnen en kosten staan op paard registreren. De algemene uitleg vind je bij UBN aanvragen.
Een paard in je tuin of wei: de gemeente
Een paard of pony dat je niet fokt, is volgens de wet geen landbouwhuisdier in het Besluit activiteiten leefomgeving (de landelijke milieuregels). Die regels gelden dan niet. Je gemeente beslist in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag) of de APV of je op een plek een paard mag houden. De standaardregels die elke gemeente bij de start van de Omgevingswet kreeg (de bruidsschat) gelden bij meer dan 5 zoogdieren, met ook geurregels voor dierenverblijven van paarden. Ze gelden niet als je dieren bij je woning houdt. Je gemeente kan die regels hebben aangepast.
Twee voorbeelden van hoe gemeenten het regelen:
- Oost Gelre telt het houden van maximaal 5 paarden en pony’s als hobbymatig houden in het omgevingsplan.
- Goes vindt een paard binnen de bebouwde kom in de regel niet toelaatbaar; alleen bij uitzondering is er een ontheffing. De gemeente gaat dan uit van minstens 100 meter tussen de stal en de woningen in de bebouwde kom, en 25 meter tussen de afrastering van de wei en de dichtstbijzijnde woning van anderen.
Hoe je de regels voor jouw adres opzoekt, staat op dieren houden en de gemeente. Wat je met de mest mag doen, lees je bij mest van hobbydieren.
Ziekten melden
Een aantal paardenziekten is meldplichtig. Een vermoeden meld je bij de NVWA, ook als je het niet zeker weet. Voor paardachtigen gaat het onder meer om westnijlkoorts, infectieuze anemie (besmettelijke bloedarmoede, overgebracht door dazen), kwade droes, Afrikaanse paardenpest, dourine, equine arteritis, paardenencefalomyelitis en rabiës. Kwade droes is iets anders dan droes; droes staat niet in de meldwijzer van de NVWA.
Het westnijlvirus komt ook in Nederland voor. Het virus zit in vogels; muggen geven het door aan andere dieren en aan mensen. Vooral paarden en mensen zijn er gevoelig voor. Denk je dat je paard besmet is, neem dan direct contact op met je dierenarts. Een overzicht voor alle dieren staat op dierziekten bij hobbydieren.
Een paard is dood
Meld het dode paard bij Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt, uiterlijk op de eerstvolgende werkdag. In het telefoonmenu van Rendac is een aparte keuze voor het ophalen van een paard. Je geeft het chipnummer door. Een dood paard mag ook naar een erkend huisdierencrematorium. Begraven op je eigen terrein mag niet.
Rendac geeft de dood niet door aan RVO. Dat doe je zelf: een doodmelding in I&R binnen 7 kalenderdagen. Het paspoort stuur je binnen 30 dagen terug naar een GI. Rendac rekent in 2026 per stop € 30,87 (sinds ) en per paard € 50,05 (sinds ) of per pony € 19,30 (sinds ), exclusief btw. Meer op een dier is dood.
Overnemen en overdragen
Neem een paard alleen over met een geldig paspoort. Kijk of het chipnummer in het paard gelijk is aan het nummer in het paspoort. Met het chipnummer zie je op de site van RVO of het paard bekend is in I&R. Komt het paard bij je wonen, dan doe je een aanvoermelding; de vorige houder meldt dat het weggaat. Een nieuwe eigenaar hoef je niet in het paspoort te laten zetten. Zie ook dieren overnemen en overdragen.
We controleren de regels en leggen uit wat ze voor je betekenen. Voor advies over jouw situatie kun je terecht bij je dierenarts, je gemeente of een deskundig adviseur.
Wat je op orde moet hebben
Bij een controle kunnen RVO, de NVWA of je gemeente om deze gegevens vragen.
- Je UBN met de diersoort paardachtigen, en toegang tot I&R in Mijn RVO (DigiD), of een machtiging voor wie voor je meldt.
- Het originele paspoort van elk paard, bij het paard. Geen kopie.
- Een stallijst in I&R waarop elk paard staat dat 30 dagen of langer bij je is.
- Een bijgewerkt bedrijfsregister met chipnummer of levensnummer, herkomst, bestemming en data, 3 jaar bewaard.
- De logboekformulieren die je dierenarts je geeft na een behandeling met medicijnen.
Veelgestelde vragen over paarden
Moet je een paard registreren?
Ja. Elk paard heeft een paspoort en een chip nodig, en de plek waar het staat heeft een UBN. Een paard dat 30 dagen of langer op die plek blijft, meld je in I&R. Dat geldt ook als je het paard als hobby houdt.
Mag je een paard in je tuin houden?
Dat bepaalt je gemeente. Er is geen landelijk verbod, maar je gemeente kan in het omgevingsplan of de APV regels stellen. In sommige gemeenten mag een paard in de bebouwde kom alleen met een ontheffing.
Mag je een paard alleen houden?
Nee. Paarden zijn sociale dieren. Je paard moet ten minste dagelijks andere paarden of pony’s kunnen zien, en het liefst ook aanraken. Een paard helemaal alleen houden mag niet.
Wat kost een UBN voor een paard?
RVO rekent € 23,02 per jaar (sinds ) per UBN voor de diersoort paardachtigen. Je krijgt daarvoor één keer per jaar een beschikking. Het paspoort en de chip betaal je apart.
Mag je een paard in de tuin begraven?
Nee. Een dood paard laat je ophalen door Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt. Een dood paard mag ook naar een erkend huisdierencrematorium.
Heeft een pony ook een paspoort nodig?
Ja. Paarden, pony’s, ezels en zebra’s zijn paardachtigen. Voor al deze dieren gelden dezelfde regels voor het paspoort, de chip, het UBN en de meldingen.