Je dier is dood: wat moet je regelen?

Het verlies van een dier is verdrietig. Hieronder staat wat je wettelijk moet regelen.

Is je dier een hobbydier of een huisdier?

Welke regels gelden, hangt af van de diersoort.

• Hobbydieren zijn landbouwhuisdieren (zo heten deze dieren in de wet) die je in kleine aantallen en zonder commercieel doel houdt. Daaronder vallen bijvoorbeeld paarden, schapen, hangbuikzwijntjes, bokjes en hobbykippen. Een dood hobbydier moet je laten ophalen door Rendac, het bedrijf dat dit in Nederland verzorgt. Voor de wet is een kip of schaap geen gezelschapsdier, ook niet als het voor jou een huisdier is.
• Huisdieren (gezelschapsdieren), zoals honden en katten, mag je onder meer cremeren of in je eigen tuin begraven.

Zo regel je het bij Rendac

De regels staan in de Regeling dierlijke producten. Rendac is daarin aangewezen als het bedrijf dat in heel Nederland dode dieren ophaalt.

1. Meld het dode dier bij Rendac, zo snel mogelijk en uiterlijk op de eerstvolgende werkdag na de dag dat het dier is doodgegaan. Dat kan telefonisch (0900 9221, dag en nacht via een keuzemenu), via de website of via de app van Rendac. Voor de website en de app heb je een meldnummer en wachtwoord nodig. Heb je nog geen meldnummer, dan vraagt het telefoonmenu je om 0 in te toetsen. Je geeft door om welk dier het gaat en waar het ligt.
2. Leg het dode dier goed klaar. Het moet afgedekt zijn en niet zichtbaar voor voorbijgangers. Vogels, knaagdieren, honden en katten mogen er niet bij kunnen. De afdekking moet de chauffeur makkelijk kunnen weghalen.
3. Kies een plek waar de wagen erbij kan. Op de ophaaldag moet het dier liggen binnen het bereik van de laadkraan, op een wagenlengte van de openbare weg. Rendac vraagt een plek aan de verharde openbare weg, vrij van obstakels zoals bomen en lantaarnpalen. Wil je het dier op je erf laten ophalen, dan kun je met Rendac een erflaadcontract afsluiten.
4. Rendac haalt het dier op, uiterlijk op de werkdag na je melding. Het dier moet vanaf de vroege ochtend klaarliggen; je hoeft er niet bij te zijn.

Kan Rendac het dier niet meenemen omdat het niet goed klaarligt, dan betaal je toch voor de stop (een ‘nulstop’).

Wat kost het ophalen?

Als houder betaal je de kosten voor het ophalen en verwerken. De minister keurt de tarieven van Rendac elk jaar goed en ze worden gepubliceerd in de Staatscourant. Rendac rekent twee bedragen: een bedrag per stop en een bedrag per dier. Voor dieren die bij een houder zijn gestorven, gelden in 2026 deze tarieven, exclusief btw:

Welke code voor een minivarken, hangbuikzwijn, ezel, hert, alpaca of lama geldt, maakt Rendac niet bekend. Voor dieren die niet in de lijst met diercodes staan, vraagt Rendac je contact op te nemen met de helpdesk. Pluimvee meld je in kilo’s; Rendac rekent per vat of bak. Je krijgt aan het eind van het kwartaal een factuur.

Mag je een dood dier bewaren?

Alleen in een paar gevallen, en alleen als je met Rendac een vaste ophaaldag afspreekt. Je meldt de dode dieren dan op de werkdag vóór die dag aan.

• Kleine dieren tot 25 kilo en varkens tot 200 kilo mag je maximaal 2 weken bewaren, gekoeld op hoogstens 10 graden Celsius.
• Pluimvee, zoals kippen en eenden, mag je maximaal 4 weken bewaren, gekoeld op hoogstens 5 graden Celsius.

Andere dode dieren mag je niet bewaren.

Mag je een dood dier begraven of cremeren?

• Hobbydieren: begraven is verboden. Je mag een dood hobbydier ook niet met het gft-afval meegeven. Om de gezondheid van mens en dier te beschermen, schrijft de wet voor dat dode hobbydieren worden vernietigd. Daarom gaat een dood hobbydier naar Rendac.
• Paarden zijn een uitzondering: een dood paard mag ook naar een erkend dierencrematorium. Of die uitzondering ook voor een ezel geldt, staat niet duidelijk in de regels; vraag het na bij de NVWA.
• Gezelschapsdieren (huisdieren) mag je begraven in je eigen tuin of op eigen grond, of op een plek die de gemeente daarvoor heeft toegestaan. Begraaf het dier diep genoeg om te voorkomen dat andere dieren het opgraven. Cremeren in een erkend dierencrematorium mag ook. In de meeste gemeenten kun je een dood huisdier afgeven bij een inzamelpunt.

In de Regeling dierlijke producten staan alleen voor gezelschapsdieren en paarden uitzonderingen op de plicht om een dood dier door Rendac te laten ophalen. Voor andere hobbydieren, zoals schapen, geiten, varkens en kippen, noemt de regeling geen uitzondering voor cremeren.

Moet je het dier afmelden in I&R?

Ja, als het een dier is dat in I&R staat.

• Schapen en geiten: meld de dood binnen 7 kalenderdagen in I&R. Neem daarnaast contact op met Rendac voor het ophalen. Rendac geeft de doodmelding niet door in I&R.
• Varkens: meld een dood varken binnen 2 werkdagen af bij een van de aangewezen databanken (afvoermelding). Je kunt de databank ook machtigen om de gegevens bij het destructiebedrijf op te halen.
• Runderen: Rendac meldt een dood rund of kalf met een bekend levensnummer zelf af in I&R. Controleer wel of de melding er staat; je blijft er zelf verantwoordelijk voor. Een kalf dat nog geen oormerken heeft en dat je via de kadaverhelpdesk van Rendac aanmeldt, meld je zelf. Meld je het via het telefoonmenu of de website van Rendac, met het levensnummer van de moeder, dan meldt Rendac het wel af.
• Paarden en ezels: doe binnen 7 kalenderdagen zelf een doodmelding in I&R; Rendac geeft die niet door. Stuur het paspoort binnen 30 dagen terug naar een gemachtigde instantie (GI).
• Alpaca’s: voor kameelachtigen doe je geen meldingen in I&R; je houdt zelf een administratie bij. Wat er met een dode alpaca moet gebeuren, is niet duidelijk bevestigd. Zie hieronder wat je moet navragen.

Wat als je een dierziekte vermoedt?

Gaan er plotseling dieren dood of zie je verschijnselen van een besmettelijke ziekte? Overleg dan met je dierenarts. Volg bij een uitbraak de instructies voor die ziekte. Is het een meldingsplichtige ziekte, dan meld je het bij het Landelijk meldpunt dierziekten van de NVWA. Zie dierziekten bij hobbydieren.

Kippen

Voor hobbykippen gelden de regels voor dode hobbydieren. Een dode kip mag je dus niet begraven of in de gft-bak doen, maar gaat naar Rendac. Pluimvee kun je gekoeld bewaren tot een vaste ophaaldag. Lees meer op kippen houden.

Eenden en ganzen

Voor een dode eend of gans gelden dezelfde regels als voor een dode kip: niet begraven, niet in de gft-bak, maar melden bij Rendac. Ook eenden mag je als pluimvee gekoeld bewaren tot een vaste ophaaldag. Vermoed je dat het dier aan vogelgriep is doodgegaan, schakel dan je dierenarts in. Zie eenden en ganzen houden.

Schapen

Een dood schaap meld je bij Rendac en binnen 7 kalenderdagen dood in I&R. Meer over I&R voor schapen op UBN aanvragen voor schapen en schapen houden.

Geiten

Voor geiten gelden dezelfde stappen als voor schapen: Rendac bellen en de dood melden in I&R. Zie UBN aanvragen voor een geit en geiten houden.

Koeien

Een dood rund laat je ophalen door Rendac. Anders dan bij schapen en geiten meldt Rendac runderen met een bekend levensnummer zelf af in I&R. Laat je een dood rund eerst onderzoeken door GD Diergezondheid of de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht, dan doe je de doodmelding zelf, binnen 3 werkdagen. Wat je doet bij een dode koe of een doodgeboren kalf, staat bij het registreren van runderen. Meer over koe houden.

Paarden en ezels

Meld een dood paard uiterlijk op de eerstvolgende werkdag bij Rendac en geef het chipnummer door. In het telefoonmenu van Rendac is een aparte keuze voor het ophalen van een paard. In plaats daarvan mag je een dood paard ook laten cremeren in een erkend huisdierencrematorium. De doodmelding in I&R en het terugsturen van het paspoort doe je zelf; zo regel je het als je een dood paard meldt. Voor een ezel gelden dezelfde meldregels, maar in de tarieventabel van Rendac staat geen aparte code: vraag Rendac welk tarief geldt. Zie ook paard houden en ezel houden.

Varkens

Ook een dood hobbyvarken of hangbuikzwijntje gaat naar Rendac. Je meldt het dode varken af bij de databank. Zie hobbyvarken registreren en varken houden.

Alpaca’s

De NVWA noemt alpaca’s niet in haar voorbeelden van hobbydieren. Of een dode alpaca naar Rendac moet, is daardoor niet duidelijk bevestigd; vraag het na bij de NVWA. Laat je een alpaca of lama door Rendac ophalen, dan kun je ook zonder meldnummer telefonisch melden. In de lijst met diercodes van Rendac staan alpaca’s en lama’s niet; voor zulke dieren vraagt Rendac je contact op te nemen met de helpdesk. Je betaalt een bedrag per stop en een bedrag per dier. Zie ook alpaca houden.

Herten

De NVWA rekent gehouden wild tot de landbouwhuisdieren. Een dood hert dat je als hobby houdt, mag je dus niet begraven en niet bij het gft-afval doen; je meldt het bij Rendac. In de lijst met diercodes van Rendac staan herten niet apart. Vraag bij je melding welke code en welk tarief gelden. Zie herten houden.

Konijnen

Of je een dood konijn in je tuin mag begraven, is niet duidelijk. Het Besluit houders van dieren noemt een konijn dat je voor liefhebberij of gezelschap houdt een gezelschapsdier. Maar de regels voor dode dieren gaan uit van de Europese omschrijving: dieren van soorten die gewoonlijk door de mens worden gehouden, maar niet gegeten. Konijnen worden in Nederland ook voor vlees gehouden, en de NVWA noemt konijnen niet op haar pagina’s over dode huisdieren en hobbydieren. Twijfel je, vraag het dan na bij de NVWA. Meer over konijnen houden.

Bijen

Voor bijen is een uitzondering: de Regeling dierlijke producten staat toe dat je bijproducten van bijen en bijenteelt ter plaatse verbrandt of begraaft. Gaat het om Amerikaans vuilbroed of een andere meldingsplichtige bijenziekte, meld dat dan eerst bij de NVWA en verplaats geen bijen of producten tot er een diagnose is. Zie Amerikaans vuilbroed melden en bijen houden.

Veelgemaakte fouten en misverstanden

• “Een kip mag ik in de tuin begraven, net als een kat.” Voor een hobbykip gelden de regels voor dode hobbydieren. Begraven is verboden.
• “Rendac meldt het dier af bij RVO.” Voor schapen, geiten, varkens en paarden niet: die doodmelding doe je zelf. Alleen runderen met een bekend levensnummer meldt Rendac zelf af.
• “Ik bewaar het dode dier een paar dagen en bel later.” Melden moet uiterlijk de eerstvolgende werkdag. Bewaren mag alleen gekoeld en met een vaste ophaaldag, en niet voor elk dier.
• Tarieven op andere sites. Op andere sites staan vaak oude tarieven. Rendac stelt de tarieven elk jaar opnieuw vast.