Zo registreer je je bijenvolk bij RVO

Sinds 1 januari 2025 moet iedere imker de plek registreren waar zijn bijen staan. Je krijgt dan een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt). Veel imkers noemen dit de ‘bijenvolkregistratie’. Je registreert de verblijfplaats, niet de afzonderlijke volken.

De registratie is een Europese verplichting uit de Europese diergezondheidsverordening. De registratie maakt het mogelijk om bij een dierziekte of risico voor de volksgezondheid snel in te grijpen. Breekt er een bijenziekte uit, dan kan via het UBN worden uitgezocht met welke andere volken je bijen mogelijk contact hebben gehad.

Voor wie geldt de registratie?

• Voor iedere houder van bijen of hommels. De plicht geldt voor hobbyhouders en bedrijven. Er is geen ondergrens; ook met één volk in de tuin heb je een UBN nodig.
• Voor de winterstandplaats. Het UBN hoort bij de locatie waar je volken op de peildatum staan. Dat is elk jaar 1 februari.
• Per locatie. Je kunt als houder één UBN per locatie hebben. Staan je volken op de peildatum op meer plekken, dan vraag je voor elke plek een UBN aan.
• Ook op een verenigingsstand. Staan je volken in de winter bij de imkersvereniging? Dan vraag je zelf als houder een UBN aan op het adres van de vereniging. Op één adres kunnen dus UBN’s van verschillende imkers staan.
• Niet voor lege kasten. Alleen kasten waar een volk in zit, tellen mee.

Exporteer je bijen of hommels naar een ander EU-land, of haal je ze uit een EU-land? Dan was een UBN al nodig sinds 1 maart 2023. Je hebt het nummer nodig voor het gezondheidscertificaat. Meer over vervoer en de grens staat op dieren overnemen en overdragen.

Zo vraag je een UBN voor je bijen aan

Je regelt het zelf in Mijn RVO, via de pagina UBN voor bijen en hommels. Dat gaat zo:

1. Kies op de RVO-pagina ‘Uw UBN direct aanvragen’ en daarna onder Direct regelen ‘UBN Aanvragen’.
2. Log in met DigiD als particulier, of met eHerkenning als ondernemer.
3. Vul de postcode en het huisnummer in van de plek waar je volken op de peildatum staan.
4. Zet een vinkje bij de diersoort Bijen/hommels en geef aan of je bijen of hommels houdt.
5. Kies bij ‘Productiedoel’ het aantal volken dat je op de peildatum hebt of verwacht te hebben.
6. Klik twee keer op Volgende. Je ziet je UBN rechtsboven in het scherm. Je krijgt geen schriftelijke bevestiging, dus noteer het nummer.

Hoeveel volken geef je op?

Je geeft geen exact aantal op, maar een indeling (volkklasse). RVO kent vier indelingen: 1 tot 10 volken, 11 tot 20 volken, 21 tot 30 volken en 31 of meer volken. Verandert het aantal volken op de peildatum van een volgend jaar, dan vraag je geen nieuw UBN aan. Je past wel de indeling aan in Mijn RVO, via ‘UBN Wijzigen of beëindigen’.

Volgens de Regeling houders van dieren geef je zo’n wijziging door binnen 30 dagen, te rekenen vanaf de dag na de wijziging. Verandert je indeling op de peildatum, dan geef je de nieuwe indeling dus uiterlijk 3 maart door; in een schrikkeljaar is dat een dag eerder. Stop je met bijen houden, dan beëindig je je UBN binnen dezelfde termijn.

Je bijen staan op een stuk grond zonder adres

Gebruik zo veel mogelijk de postcode en het huisnummer van het adres waar het perceel bij hoort, bijvoorbeeld je woonadres. Heeft het perceel echt geen eigen adres en hoort het nergens bij? Dan kun je de registratie niet zelf doen. Je stuurt RVO dan via Digitaal post Versturen in Mijn RVO onder meer een kaart van het perceel, het kadastrale nummer en het aantal volken. RVO mailt je het UBN binnen 10 werkdagen. De volledige lijst met gegevens staat op de RVO-pagina.

Je hebt al een UBN voor andere dieren

Heb je al een UBN, bijvoorbeeld voor schapen, geiten of paarden, en staan je volken op de peildatum op dezelfde plek? Dan voeg je de diersoort bijen/hommels toe aan dat UBN. Je hebt dan geen nieuw nummer nodig. Hoe een UBN in het algemeen werkt, lees je op UBN aanvragen.

Je verplaatst je volken in het seizoen

Zet je volken na de winter ergens anders neer, bijvoorbeeld voor bestuiving? Dan heb je voor die plek geen nieuw UBN nodig. Je noteert wel het adres en de periode in je eigen administratie. Bij een controle moet je deze gegevens kunnen laten zien.

Je draagt een volk over aan een andere imker

Volgens de Regeling houders van dieren hoef je een overdracht niet bij RVO te melden: de meldplichten in I&R (identificatie en registratie) gelden niet voor bijen. De nieuwe imker heeft wel een UBN nodig voor de plek waar het volk op de peildatum staat. Jij noteert in je eigen administratie dat het volk weggaat, met de plaats van bestemming en de datum. Dat leg je vast binnen 3 werkdagen en je bewaart het minstens 3 jaar. Heb je daardoor op de peildatum minder volken, dan pas je je indeling aan.

Wat kost een UBN voor bijen?

Voor je UBN betaal je jaarlijks een heffing. De wettelijke term daarvoor is retributie. RVO stuurt hiervoor één keer per jaar een beschikking (vroeger noemde RVO dat de factuur).

Je betaalt sinds 1 maart 2025. De beschikking over 2025 verstuurt RVO in 2026. Het bedrag geldt per UBN, niet per volk. Heb je volken op twee winterstandplaatsen, dan heb je twee UBN’s en betaal je twee keer.

In de wettekst staat het bedrag voor 2026 tot op een tiende cent; RVO rondt het af op het bedrag hierboven. De officiële bronnen noemen geen vrijstelling of korting voor hobby-imkers.

Een UBN aanvragen kost verder weinig tijd: als je een adres hebt, zie je het nummer direct op het scherm.

Wie controleert de registratie?

De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) controleert of je een UBN hebt en je administratie op orde is. Welke boete geldt als je geen UBN hebt, is niet bekend.

Bij die administratie hoort ook een logboek van de diergeneesmiddelen die je je bijen geeft. Dat geldt voor elke imker, want bijen zijn dieren die voedsel produceren. Het logboek gaat over alle middelen, ook vrij verkrijgbare middelen tegen varroa. Je noteert onder meer de datum, het middel, de hoeveelheid en de wachttijd tot het slingeren van de honing. Je bewaart dat logboek 5 jaar. De NVWA kijkt ook of er resten van diergeneesmiddelen in honing zitten. Meer daarover staat bij bijenziekten melden.

Veelgemaakte fouten en misverstanden

• ‘Je registreert je bij de NVWA.’ Sommige commerciële sites zeggen dat. Dat klopt niet: het UBN vraag je aan bij RVO. De NVWA houdt toezicht.
• ‘Registratie kost niets.’ De Nederlandse Bijenhouders Vereniging (NBV) schreef in augustus 2024 dat er nog geen bedragen in de tarievenregeling stonden en dat er tot die tijd geen kosten in rekening werden gebracht. Die informatie is achterhaald: sinds 1 maart 2025 staat er een bedrag in de regeling.
• Twee bedragen voor 2025. RVO noemt voor 2025 zowel € 22,28 per UBN als € 18,56. Het eerste is het jaartarief uit de regeling van 2025. Het tweede is wat je echt betaalt over 2025, omdat de heffing pas in maart begon. Artikel 10f van de regeling legt dit lagere bedrag voor 2025 vast.
• Een UBN per verplaatsing. Dat hoeft niet. Alleen de winterstandplaats telt; zomerplekken noteer je zelf.
• Een UBN per imkersvereniging. Op een verenigingsstand vraagt iedere imker zelf een UBN aan, niet de vereniging.
• België. Belgische sites beschrijven de Belgische registratie. Die geldt niet in Nederland; hier registreer je bij RVO.

De gemeentelijke regels voor je bijenkast staan los van deze registratieplicht. Lees daarvoor bijenkast in de tuin. Een overzicht van alles wat je als imker regelt, staat op bijen houden.