Geiten in de tuin: wat mag van je gemeente en provincie?
Laatst bijgewerkt:
Een landelijk maximum voor een paar geiten in de tuin bestaat niet. Je gemeente bepaalt in het omgevingsplan en soms de APV of je geiten op jouw perceel mag houden en hoeveel. In sommige gemeenten geldt ook een geitenstop tegen nieuwe of grotere geitenhouderijen; in Oudewater geldt die niet voor kleine aantallen. Je zoekt de regels voor jouw adres op via Regels op de kaart in het Omgevingsloket.
Ook voor twee geiten achter het huis bepaalt je gemeente of je ze daar mag houden. Een UBN van RVO geeft daarvoor geen toestemming. Voor geiten speelt daarbij iets wat bij schapen niet speelt: de geitenstop. De landelijke regels en de bruidsschat van de Omgevingswet zijn voor geiten hetzelfde als voor schapen. Die staan uitgebreid op schapen in de tuin. Hoe je gemeentelijke regels in het algemeen opzoekt, staat op dieren houden en de gemeente.
Voor wie geldt dit?
Landelijk: pas boven een bepaald aantal
Houd je geiten voor vlees, melk of wol, dan vallen ze in het Besluit activiteiten leefomgeving onder de ‘overige landbouwhuisdieren’. Tot en met 25 overige landbouwhuisdieren gelden de landelijke milieuregels voor veehouderijen niet (artikel 3.200). Geiten die je als hobby of als gezelschap houdt, zijn volgens de toelichting bij dat besluit geen landbouwhuisdieren. Ze tellen dus niet mee voor die grens. Ook de geurregels voor dierenverblijven in de bruidsschat gelden niet voor hen. Daaronder beslist je gemeente in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag). De bruidsschatregels voor het houden van dieren gelden niet bij een woning. Er kunnen wel regels staan in de APV (Algemene Plaatselijke Verordening).
De geitenstop
In sommige gemeenten is het verboden om een nieuwe geitenhouderij te beginnen of een bestaande uit te breiden. Een voorbeeld is Oudewater, in de provincie Utrecht. De geitenstop is daar in 2018 ingevoerd vanwege zorgen over de gevolgen van grote aantallen geiten voor de gezondheid. Zo’n verbod kan ook gelden als je ‘het aantal geiten dat wordt gehouden’ uitbreidt. In Oudewater is er een ondergrens, zodat een houder met een klein aantal geiten er niet onder valt. Of zo’n regel bij jou geldt, en met welke grens, verschilt per gemeente. Kijk dus altijd in het omgevingsplan van je eigen gemeente.
Zo zoek je het op voor jouw adres
- Open Regels op de kaart in het Omgevingsloket en vul je adres in.
- Zoek op ‘geiten’, ‘geitenhouderij’ en ‘hobbymatig’. Kijk of er een verbod geitenhouderij geldt, en welk aantal daarbij hoort. Zo’n regel kan ook komen uit een voorbereidingsbesluit van de provincie dat in het omgevingsplan is verwerkt.
- Kijk naar de functie van je perceel (wonen, agrarisch) en naar regels voor geur, mest en dierenverblijven.
- Kijk in de APV en beleidsregels op lokaleregelgeving.overheid.nl.
- Vraag je gemeente als het niet duidelijk is.
Twee voorbeelden
Oudewater: geitenstop met een ondergrens
Het omgevingsplan van Oudewater bevat regels uit het Voorbereidingsbesluit provincie Utrecht 2023. Artikel 2.1 verbiedt onder meer om een geitenhouderij te vestigen of uit te breiden, of ‘het aantal geiten dat wordt gehouden uit te breiden’. Het verbod geldt niet ‘voor veehouderijen waar minder dan’ 25 geiten worden gehouden.
Oost Gelre: wat is ‘hobbymatig’?
Het omgevingsplan van Oost Gelre omschrijft ‘hobbymatig houden van landbouwhuisdieren’ onder meer als het houden van maximaal 10 geiten. De geurregels voor dierenverblijven (artikel 22.98) gelden in Oost Gelre niet bij minder dan 10 geiten. De gemeente legt uit dat die grenzen aansluiten bij het vroegere Activiteitenbesluit milieubeheer.
Deze voorbeelden gelden alleen in die gemeenten. In Goes bijvoorbeeld is het houden van geiten in en rond de bebouwde kom verboden zonder ontheffing; zie schapen in de tuin voor de afstanden die Goes daarbij hanteert.
Wat kost het en hoe lang duurt het?
De landelijke bronnen noemen geen kosten of termijnen voor een ontheffing of vergunning om geiten te houden. Dat verschilt per gemeente. Vraag je gemeente wat een aanvraag kost en hoe lang die duurt.
Veelgemaakte fouten en misverstanden
- ‘De geitenstop geldt voor iedereen met geiten.’ Niet altijd. De regel in Oudewater heeft een ondergrens en gaat over vestigen en uitbreiden. Lees wat er in jouw omgevingsplan staat.
- ‘Geen geitenstop, dus het mag.’ Ook zonder geitenstop kan je gemeente regels hebben over dieren bij een woning, over geur of over mest.
- ‘Een dwerggeit telt niet mee.’ De regels in Oudewater en Oost Gelre spreken over ‘geiten’, zonder onderscheid naar ras. Twijfel je, vraag het dan na bij je gemeente.
- Hekwerk en beschutting. Los van de gemeente verplicht het Besluit houders van dieren je om geiten die buiten staan te beschermen tegen slecht weer, gezondheidsrisico’s en zo nodig roofdieren (artikel 1.6). Meer op dierenwelzijn.
We controleren de regels en leggen uit wat ze voor je betekenen. Voor advies over jouw situatie kun je terecht bij je dierenarts, je gemeente of een deskundig adviseur.
Veelgestelde vragen
Mag je geiten in je tuin houden?
Dat bepaalt je gemeente. De landelijke milieuregels voor veehouderijen gelden alleen voor landbouwhuisdieren, en pas boven 25 overige landbouwhuisdieren. Geiten die je als hobby of als gezelschap houdt, zijn geen landbouwhuisdieren. Kijk daarom in het omgevingsplan en de APV van je gemeente.
Wat is de geitenstop?
Een verbod om nieuwe geitenhouderijen te beginnen of bestaande uit te breiden, ingevoerd vanwege zorgen over de gevolgen voor de gezondheid. In Oudewater (provincie Utrecht) geldt het verbod niet voor veehouderijen met minder dan 25 geiten. Of en hoe er bij jou een geitenstop geldt, staat in het omgevingsplan van je gemeente.
Hoeveel geiten mag je hobbymatig houden?
Dat verschilt per gemeente. Oost Gelre noemt in zijn omgevingsplan het houden van maximaal 10 geiten ‘hobbymatig’. Een andere gemeente kan een ander aantal hebben, of geen.
Mag je geiten houden in een woonwijk?
Dat hangt af van je gemeente. Sommige gemeenten verbieden geiten in de bebouwde kom zonder ontheffing; Goes is een voorbeeld. Zoek het op in het omgevingsplan en de APV, of vraag het je gemeente.
Gelden de bruidsschatregels voor geiten bij mijn woning?
De regels uit afdeling 22.3 van de bruidsschat gelden niet bij een woning, behalve de regel over het lozen van afvalwater. Wel kunnen er APV-regels gelden.