Hoe registreer je een hobbyvarken?

Voor wie geldt dit?

Voor iedereen die in Nederland een varken houdt, ook als hobby en ook als het maar één minivarken of hangbuikzwijn is. Elk varken moet geregistreerd zijn en een oormerk dragen. De registratie loopt via RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland).

De regels voor I&R (identificatie en registratie: je dieren merken en registreren bij RVO) staan in de Europese diergezondheidsverordening, de Wet dieren, het Besluit houders van dieren en de Regeling houders van dieren. RVO voert ze uit.

Hobbyhouder: de RE-status

Elke locatie met varkens krijgt van RVO een bedrijfsstatus, ook als je geen bedrijf hebt. Hobbyhouders met 4 varkens of minder vragen de status RE (recreatief) aan. Niet gespeende biggen tellen niet mee. Deze grens staat in artikel 2.27b van het Besluit houders van dieren en geldt op elk moment. Houd je 5 varkens of meer, dan vraag je een andere status aan. Vraag je geen status aan, dan krijgt je locatie automatisch de D-status van een vleesvarkensbedrijf.

Een RE-bedrijf hoeft geen bloedmonsters te laten nemen voor onderzoek op de ziekte van Aujeszky. Artikel 7.3 noemt die plicht alleen voor A-, B-, C-, D-, E- en F-bedrijven.

Zo regel je het

1. Vraag een UBN aan op Mijn RVO. Een UBN is een Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt. Je logt in met DigiD. Vraag het UBN aan voordat je varken komt. Ga naar Dierlocatie UBN registreren en wijzigen. Op een locatie met varkens mag maar één UBN voor varkens zijn, met één houder. Heb je al een UBN voor schapen of geiten op hetzelfde adres, dan kan daarnaast een UBN voor varkens bestaan. Meer over het UBN in het algemeen staat op UBN aanvragen.
2. Kies de bedrijfsstatus RE. Dat doe je zelf op Mijn RVO, onder UBN wijzigen of beëindigen.
3. Zorg voor een oormerk. Een varken dat je overneemt, heeft al een oormerk. Het geboortemerk is geel, met NL en het UBN van het geboortebedrijf. Worden er bij jou biggen geboren, dan bestel je oormerken bij een erkende leverancier uit de lijst van RVO. De biggen krijgen een oormerk een week na het spenen of uiterlijk 3 maanden na de geboorte. Gaat een big eerder weg, dan merk je hem eerder. Verliest een varken zijn oormerk, dan merk je het binnen 3 werkdagen opnieuw.
4. Vervoer alleen tussen adressen met een UBN. Een varken mag alleen worden vervoerd van en naar een adres met een UBN. Met een RE-status (hobbyhouder) heb je geen toestemming voor vervoer nodig. Die regels gelden alleen voor andere bedrijfsstatussen. Aankomst en vertrek meld je wel bij de databank.
5. Meld bij een databank als er een varken komt of gaat. Dat doe je binnen 2 werkdagen, ook bij een dood varken. De dag zelf is dag 0; zaterdag, zondag en feestdagen tellen niet mee. De databanken zijn POV (Producenten Organisatie Varkenshouderij) en VIVA Veterinary; hun adressen staan op de pagina Varkens melden van RVO. Je hebt nodig: je UBN, het UBN van herkomst of bestemming, het aantal en soort varkens, de datum en het kenteken van elke vervoerseenheid. De geboorte van biggen meld je niet.
6. Houd je register bij. Daarin noteer je veranderingen in het aantal varkens, de geboortes en een verloren oormerk met nummer en datum. Dat mag op papier of digitaal, in je eigen vorm. Je bewaart het 3 jaar na de laatste verandering.

Waar mag een varken vandaan komen en naartoe gaan?

Met RE-status mag je varkens overnemen van elk type varkensbedrijf, zolang je het maximum van die status niet overschrijdt. Draag je een varken over, dan mag het onder meer naar een andere RE-locatie, een verzamelplaats, een spermawininrichting, een onderzoeksinstituut of, met een gezondheidscertificaat, het buitenland. Overdracht aan een gewoon varkensbedrijf in Nederland is niet toegestaan.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

RVO rekent per locatie een vast bedrag voor een UBN met de diersoort varken: € 23,02 per jaar (sinds 1 januari 2026). Dat bedrag betaal je ook als je op dit UBN geen varkens hebt gehouden. Alleen als je een heel jaar geen meldingen deed en het UBN op tijd beëindigde, krijg je geen beschikking. Voor meldingen gelden aparte tarieven:

De tarieven zijn voorlopig. Je krijgt één keer per jaar een beschikking (vroeger: factuur).

Wat gebeurt er als je het niet doet?

RVO controleert de meldingen. Ontbreekt er een melding of klopt er iets niet, dan krijg je een brief. Je hebt dan 2 weken om de melding te doen of te herstellen. Doe je dat niet, dan herstelt RVO het zelf en kan het daarvoor kosten rekenen. De regels voor het verplaatsen van varkens staan in het Besluit houders van dieren. Houd je je daar niet aan, dan kan RVO maatregelen en sancties opleggen, zoals een last onder dwangsom. RVO kan ook je bedrijfsstatus schorsen of intrekken; dan mag je je varkens niet meer naar een andere houder brengen.

Registratie is ook belangrijk bij een uitbraak van een dierziekte. Met het I&R-systeem kan de NVWA dieren bij een uitbraak van Afrikaanse varkenspest snel opsporen. Zie Afrikaanse varkenspest en je hobbyvarken.

Veelgemaakte fouten en misverstanden

• “Voor één varken hoeft het niet.” De registratieplicht geldt vanaf het eerste varken.
• De flyer noemt een oude databank. In de RVO-flyer “Hobbyhouder en gezonde varkens” staan POV en IKB Nederland als databanken, en het ministerie van LNV. RVO noemt op de pagina Varkens melden nu POV en “VIVA Veterinary B.V. (voorheen IKB Nederland)”. Het ministerie heet nu LVVN (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur).
• Melden bij RVO in plaats van bij de databank. Voor schapen, geiten en runderen meld je in I&R Dieren op Mijn RVO. Voor varkens meld je bij POV of VIVA Veterinary. Ook bij het beëindigen van je UBN meld je de varkens eerst af bij de databank.
• Twee merken is de grens. Een Nederlands varken mag hoogstens 2 merken dragen: het geboortemerk en waar nodig een tweede merk, zoals een gebruiksmerk.
• Telt een big mee? Niet-gespeende biggen tellen niet mee voor de RE-status. Het beleidsdraaiboek voor varkenspest van het ministerie telt voor de hobbygrens alleen varkens ouder dan 12 weken. Die omschrijving gaat over het doden van varkens bij een uitbraak (ruimen), niet over je registratie.
• België. In Vlaanderen gelden andere regels en loketten. Deze pagina gaat over Nederland.