Mag je een minivarken als huisdier houden?

Sommige mensen houden een minivarken of hangbuikzwijn als huisdier, in de tuin of zelfs deels in huis. Dat mag. Maar het woord ‘huisdier’ verandert weinig aan de regels: de overheid ziet elk varken als varken. Bij een uitbraak van een ziekte zoals Afrikaanse varkenspest moet de overheid alle varkens snel kunnen vinden. Dit artikel zet de regels voor een varken als huisdier bij elkaar.

Staat het minivarken op de huis- en hobbydierenlijst?

Ja. De huis- en hobbydierenlijst (de lijst van zoogdieren die je mag houden) noemt het varken, Sus scrofa domesticus. De lijst maakt geen onderscheid tussen rassen, dus ook een minivarken of hangbuikzwijn valt eronder. Meer over de lijst staat op huisdierenlijst.

Wat moet je regelen voor een minivarken?

De registratie- en oormerkplicht geldt ook voor varkens die je als hobby of huisdier houdt. Voor één minivarken betekent dat:

1. Een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt) met de diersoort varken. Vraag het aan voordat het varken komt.
2. De bedrijfsstatus RE (recreatief; ook als hobbyhouder krijg je een bedrijfsstatus). Die is voor hobbyhouders met 4 varkens of minder.
3. Een oormerk. Een varken dat je overneemt, heeft het al. Krijgt je varken biggen, dan krijgen die ook een oormerk.
4. Meldingen bij een databank. Komt er een varken bij of gaat er een weg, dan meld je dat binnen 2 werkdagen bij POV of VIVA Veterinary, niet bij RVO zelf.
5. Een bedrijfsregister (zo heet het register ook als je geen bedrijf hebt), dat je 3 jaar na de laatste verandering bewaart.

Een varken mag alleen worden vervoerd van en naar een adres met een UBN. Met een RE-status (hobbyhouder) heb je geen toestemming voor vervoer nodig; aankomst en vertrek meld je wel. Het stappenplan vind je op hobbyvarken registreren.

Wat kost de registratie van een minivarken?

De tarieven zijn voorlopig. De oormerken koop je bij een erkende leverancier; RVO noemt daarvoor geen bedrag.

Wat mag je een minivarken niet voeren?

Keukenafval en etensresten voeren aan landbouwhuisdieren (zo heten deze dieren in de wet) is verboden in artikel 11 van de Europese verordening 1069/2009. Het verbod geldt ook voor hobbyvarkens en varkens op kinderboerderijen. Kliekjes en andere restjes vallen er eveneens onder. De reden: het virus van Afrikaanse varkenspest (AVP, een dodelijke virusziekte bij varkens en wilde zwijnen) overleeft in varkensvlees, ook als het gedroogd of ingevroren is. Een vermoeden van AVP moet je melden bij het Landelijk meldpunt dierziekten. Meer op Afrikaanse varkenspest en je hobbyvarken.

Mag een minivarken in je tuin?

Dat bepaalt je gemeente in het omgevingsplan (de regels van je gemeente over wat er op elke plek mag). De landelijke milieuregels gelden pas boven 15 varkens. De bruidsschatregels voor meer dan 5 zoogdieren gelden niet als je dieren hobbymatig bij je woning houdt.

Gemeenten kunnen wel eigen regels hebben. Een voorbeeld is Goes: daar staan “varkens en zwijnen” op de lijst van dieren die je in en rond de bebouwde kom alleen met een ontheffing mag houden. Bij één of twee varkens kijkt de gemeente naar een afstand van 15 meter tot een woning van anderen en 5 meter tot de erfgrens. Dat geldt alleen in Goes. Hoe je de regels voor je eigen adres vindt, staat op varken houden in de tuin.

Heb je productierechten nodig?

Productierechten gaan over mest. Als hobbyhouder heb je ze niet nodig zolang je niet meer houdt dan 3 varkenseenheden per jaar. Hoeveel varkens dat zijn, reken je uit met tabel 10 van RVO. Meer over mest staat in mest van hobbydieren.

Wat als je minivarken doodgaat?

Ook een dood varken dat wordt opgehaald, meld je binnen 2 werkdagen af bij de databank. Dode hobbydieren mag je niet begraven. De uitzondering voor gezelschapsdieren, zoals honden en katten, geldt niet voor een minivarken: de NVWA noemt hangbuikzwijntjes uitdrukkelijk als hobbydier. Ook een minivarken dat in huis leeft, meld je dus aan bij Rendac. Over Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt, en de kosten lees je op een dood dier.

Veelgemaakte misverstanden

• “Een minivarken is een huisdier, dus de varkensregels gelden niet.” De regels van RVO gelden voor alle varkens.
• “Een minivarken blijft klein.” Een volwassen minivarken weegt vaak 45 tot 68 kilo of meer, en is pas op een leeftijd van 2 tot 3 jaar volgroeid. Voor ‘teacup’ of ‘micro’ bestaat geen vaste definitie. Een minivarken wordt meestal 10 tot 15 jaar oud.
• “Een paar restjes kan geen kwaad.” Keukenafval voeren is verboden, ook in kleine hoeveelheden.
• Belgische regels. Veel informatie over minivarkens komt uit België. Daar gelden andere regels.