Heb je een UBN nodig voor één schaap?

Veel mensen denken dat registratie pas begint bij een paar dieren, of alleen geldt voor boeren. Voor schapen klopt dat niet. Dit artikel zet bij elkaar wat er bij één schaap hoort, wat het kost en wat je doet als het schaap weggaat. Het gaat om de regels in Nederland.

Waarom heb je ook voor één schaap een UBN nodig?

De registratieplicht geldt voor alle schapenhouders. Het aantal dieren en het doel waarvoor je ze houdt, maken geen verschil. Een UBN (Uniek Bedrijfsnummer, het registratienummer van RVO voor de plek waar je dieren houdt) hoort bij een locatie. Zo weet de overheid bij een dierziekte waar dieren staan. Ook de overige I&R-verplichtingen gelden vanaf het eerste schaap. I&R staat voor identificatie en registratie: je dieren merken en registreren bij RVO.

Er is geen uitzondering voor een schaap als huisdier of een lam dat je met de fles grootbrengt. Ook deze dieren moeten geregistreerd zijn en de voorgeschreven merken dragen.

Wat komt er bij één schaap kijken?

Neem je één schaap over, dan doe je dit:

1. Vraag het UBN aan voordat het schaap komt, in Mijn RVO. Als particulier log je in met DigiD. Hoe dat gaat, staat op UBN aanvragen.
2. Controleer de merken. Een schaap van een andere houder heeft al 2 identificatiemiddelen, waarvan minstens één elektronisch. Oormerken bestel je zelf pas als er bij jou een lam wordt geboren of als een merk kwijt is.
3. Meld de aankomst van het schaap in I&R (de aanvoermelding), binnen 7 kalenderdagen. De dag van aankomst is dag 0. Bij het vervoer hoort een vervoersdocument.
4. Houd een bedrijfsregister bij (zo heet het register ook als je geen bedrijf hebt). Dat moet iedereen die schapen houdt. Staan al je meldingen compleet in I&R, dan kun je het register uit I&R printen. Je bewaart het minimaal 3 jaar na de laatste aanpassing.

De stappen en termijnen staan uitgebreid op UBN aanvragen voor schapen.

Wat kost de registratie per jaar?

Voor het UBN betaal je hetzelfde jaarbedrag, of je nu één schaap houdt of tien.

De tarieven voor meldingen zijn voorlopig. Een afvoer- of doodmelding staat niet in de tarieftabel van RVO; die noemt alleen geboorte-, aanvoer- en importmeldingen. Je krijgt één keer per jaar een beschikking. Meer over de kosten voor alle diersoorten staat in hoeveel kost een UBN per jaar.

Wat als het schaap niet van jou is?

Stel: iemand laat een schaap in jouw wei staan, bijvoorbeeld omdat er bij de eigenaar geen plek is. Voor I&R telt de houder: wie de dieren houdt en verzorgt, dat hoeft niet de eigenaar te zijn. Op dezelfde locatie kunnen meerdere houders ieder een eigen UBN registreren. Wie bij een geleend schaap de registratie en meldingen moet regelen, is onduidelijk. Vraag RVO om een beoordeling van jullie situatie.

Krijg je betaald om dieren van een ander op je grond te laten lopen? Dan is dat voor de mestregels een bedrijfsmatige activiteit. Zie mest van hobbydieren.

Welke andere regels gelden voor één schaap?

• Q-koorts. Vaccineren is niet verplicht als je het schaap alleen thuis houdt. Het moet wel als je naar een keuring of tentoonstelling gaat of als je publiek bij de dieren toelaat. Bezoekers mogen niet bij de schapen als er lammeren worden geboren. Zie Q-koorts bij schapen.
• Blauwtong. Vaccineren is in Nederland niet verplicht. Een vermoeden van blauwtong moet je wel melden, bij je dierenarts of bij de NVWA. Zie blauwtong bij schapen.
• Je gemeente. Of je een schaap in je tuin mag houden, bepaalt je gemeente. De landelijke milieuregels gelden pas boven 25 overige landbouwhuisdieren. Zie schapen in de tuin.

Wat doe je als het schaap weggaat of doodgaat?

• Naar een andere houder: je meldt binnen 7 kalenderdagen dat het schaap weggaat (de afvoermelding). De nieuwe houder doet de aanvoermelding.
• Dood: je doet zelf de doodmelding in I&R. Rendac, het bedrijf dat in Nederland dode dieren ophaalt, geeft deze melding niet voor je door. Een dood schaap mag je niet begraven; Rendac haalt het op. Zie een dier is dood.
• Geen schapen meer: beëindig de diersoort of het UBN in Mijn RVO. Het jaarbedrag loopt door zolang het UBN openstaat, ook zonder dieren. Wie in heel 2025 geen schapen of geiten hield en het UBN vóór 1 februari 2026 beëindigde, kreeg geen beschikking over 2025.

Veelgemaakte misverstanden

• “Voor één huisdierschaap hoeft het niet.” Wel. RVO maakt geen uitzondering.
• “De vorige houder regelt de registratie.” De vorige houder meldt dat het schaap weggaat, maar jij hebt een eigen UBN nodig en meldt dat het bij je is gekomen.
• “Het UBN is gratis als je weinig dieren hebt.” Nee, het jaarbedrag is per UBN, niet per dier.
• Belgische regels. In België werkt de registratie anders. Deze regels gelden in Nederland.